Tuần từ 22–28/9/2026, Google có hai động thái đáng chú ý mà người làm nội dung và affiliate ở Việt Nam nên biết: một bản cập nhật chống spam mới bắt đầu chạy trên toàn cầu, và số liệu mới cho thấy AI Overviews (phần tóm tắt bằng AI trên trang kết quả tìm kiếm) đang xuất hiện nhiều hơn, kèm nhiều link hơn nhưng chưa chắc mang lại nhiều lượt click hơn. Dưới đây là tóm tắt dễ hiểu và việc nên làm ngay.
1. Google tung bản cập nhật chống spam tháng 9/2026
Chuyện gì xảy ra: Theo Google Search Status Dashboard, Google chính thức phát hành “September 2026 spam update” vào lúc 9:15 sáng giờ Thái Bình Dương (khoảng 23:15 giờ Việt Nam) ngày 24/9/2026. Đây là bản cập nhật áp dụng toàn cầu, mọi ngôn ngữ, và thời gian triển khai có thể kéo dài tới 2 tuần – dài hơn hẳn 3 bản cập nhật spam trước đó trong năm 2026 (thường chỉ vài giờ đến hơn 2 ngày). Google không công bố cụ thể bản cập nhật này nhắm vào chính sách spam nào trong số 16 nhóm chính sách hiện có (cloaking, link spam, scraping, nhồi nhét từ khóa, lạm dụng nội dung quy mô lớn bao gồm nội dung AI sản xuất hàng loạt…).
Ảnh hưởng tới ai: Các trang web dùng nội dung AI sản xuất hàng loạt không biên tập, trang tổng hợp dữ liệu công khai, hoặc đi backlink ồ ạt là nhóm rủi ro cao nhất. Một thử nghiệm thực tế được Search Engine Land ghi lại cho thấy 3 trang affiliate dùng nội dung AI thuần túy, không có tín hiệu thương hiệu, đã mất sạch lượt truy cập sau một bản cập nhật spam trước đó và không phục hồi. Trang tin tức/nội dung có biên tập con người, có tín hiệu thương hiệu rõ ràng thường ít bị ảnh hưởng hơn.
Nên làm gì:
- Theo dõi Google Search Console trong 2 tuần tới, đặc biệt các trang có traffic chủ yếu từ tìm kiếm.
- Rà lại các bài viết dùng AI viết hàng loạt chưa qua biên tập kỹ – thêm trải nghiệm thực tế, hình ảnh gốc, quan điểm cá nhân.
- Không hoảng loạn nếu thấy dao động thứ hạng ngay ngày 23–24/9: Google lưu ý biến động thời điểm đó có thể xảy ra trước khi bản cập nhật này chính thức chạy.
- Đa dạng nguồn traffic (email, mạng xã hội, cộng đồng) thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tìm kiếm tự nhiên.
Nguồn chính thức: Google Search Status Dashboard. Bài phân tích thực tế: Search Engine Land – thử nghiệm trang affiliate AI.
2. AI Overviews mở rộng: nhiều trích dẫn hơn nhưng traffic chưa chắc tăng
Chuyện gì xảy ra: Theo báo cáo Q2 2026 AI Intelligence Report của Comscore (công bố giữa tháng 9/2026), AI Overviews của Google xuất hiện trong 39,4% lượt tìm kiếm trên desktop tại Mỹ tính đến tháng 6/2026, tăng mạnh so với 25,8% cùng kỳ năm trước. Song song đó, dữ liệu từ công ty theo dõi AI search Peec AI (được Search Engine Journal và Search Engine Roundtable đưa tin) cho thấy tỷ lệ AI Overviews có chứa link ra ngoài trong phần nội dung trả lời đã tăng lên 26,2% tính đến 20/9/2026, so với gần như bằng 0 trước đó. Tuy vậy, không phải link nào cũng dẫn ra website – một số đoạn văn bản gạch chân giờ mở “AI Mode” của Google thay vì mở trang web nguồn.
Ngoài ra, thị phần các trợ lý AI cũng đang dịch chuyển: theo cùng báo cáo Comscore, ChatGPT giảm còn khoảng 50% lượt dùng (từ 70% giữa 2025), trong khi Gemini tăng lên khoảng 30% và Claude tăng lên khoảng 11%. Điều này có nghĩa người làm nội dung không chỉ tối ưu cho Google mà còn cần quan tâm nhiều nền tảng AI cùng lúc.
| Chỉ số | Trước đây | Hiện tại (9/2026) |
|---|---|---|
| AI Overviews xuất hiện trong tìm kiếm desktop (Mỹ) | 25,8% | 39,4% |
| AI Overviews có link ra ngoài trong nội dung trả lời | gần 0% | 26,2% |
| Thị phần lượt dùng ChatGPT trong số trợ lý AI | ~70% (7/2025) | ~50% |
Ảnh hưởng tới ai: Người viết blog, làm SEO và affiliate dựa chủ yếu vào lượt click từ trang kết quả tìm kiếm truyền thống sẽ thấy phần “miếng bánh” click ngày càng nhỏ lại, ngay cả khi được AI Overviews trích dẫn. Ảnh hưởng ở mức trung bình đến cao tùy vào việc trang có phụ thuộc gần như 100% vào Google Search hay không.
Nên làm gì:
- Kiểm tra Search Console xem trang có được AI Overviews trích dẫn không (mục báo cáo hiệu suất AI, Google đã bổ sung từ giữa 2026).
- Viết nội dung có thông tin gốc, số liệu tự thu thập, kinh nghiệm thực tế – loại nội dung AI khó tóm tắt thay thế hoàn toàn.
- Xây kênh giữ chân độc giả trực tiếp (email, nhóm cộng đồng, kênh mạng xã hội) để giảm phụ thuộc vào click từ Google.
- Theo dõi thêm cách nội dung xuất hiện trên Gemini và các công cụ AI khác, không chỉ ChatGPT.
Nguồn: Search Engine Land – số liệu Comscore, Search Engine Journal – số liệu Peec AI.
Câu hỏi thường gặp
Bản cập nhật spam tháng 9/2026 có phải là core update không?
Không. Đây là spam update, tức là Google chỉ siết chặt xử phạt các vi phạm chính sách spam đã có sẵn, không đánh giá lại toàn diện chất lượng nội dung như core update.
Trang dùng AI hỗ trợ viết bài có bị phạt không?
Không nhất thiết. Google không cấm dùng AI hỗ trợ viết, chỉ xử lý các trang lạm dụng AI để sản xuất nội dung hàng loạt, thiếu biên tập và không mang giá trị thực cho người đọc.
AI Overviews trích dẫn nhiều hơn thì traffic có tăng theo không?
Chưa chắc. Số liệu cho thấy có nhiều link hơn trong AI Overviews, nhưng một phần link mở ra AI Mode của Google thay vì đưa người dùng tới thẳng website nguồn, nên lượt click về trang vẫn có thể không tăng tương ứng.